پاره‌ای از سخنان موجز و استوار شمس تبریزی در مقالات، با هر تعریفی، بی‌گمان شعر محسوب می‌شود و می‌تواند سرمشق انواع شعر باشد. شعرواره‌های شمس «موسیقی خاصّ خود را دارد و الحقّ بسیاری از تکّه‌های آن شعر ناب است». شیرین و دلنشین است، و طراوت و تازگی دارد. توانایی او در مجسّم کردن تصاویر غریب و عینیّت بخشیدن به امور ذهنی در عین رعایت ایجاز و گیراییِ بیان کم‌نظیر است.
سخن شمس اصلا و ابدا از سنخ «تُرّهات ارباب‌اللسان» نیست که شعرشان بازی با کلمه‌ها و آمیزش حرف‌هاست و برای درک و دریافت‌شان به «جدول مندلیُف واژه‌ها» نیاز است. سخن شمس ساده و بی‌پیرایه و صمیمی است، و حاصل لحظه‌های بی‌خویشی.

ــــــ پیش‌گفتار، ص‌ص 24 و 27