باغ سبز
گفتارهایی دربارۀ شمس و مولانا
درباره کتاب
ما از مولانای پیش از مصاحبت با شمس چیز زیادی نمی دانیم. تنها اثری از آن دوران که به دست ما رسیده مجالس سبعه یعنی مقالاتِ منبریِ مولاناست که با همۀ دست کاری هایی که بعدها در آن صورت گرفته آیینۀ صادقی است که چهرۀ مولانای واعظ را می توان در آن دید. این مقاله ها حاکی از تواناییِ مولانا در سخن پردازی است و به سبک مرسوم زمان رنگ لفاظی و سجع و جناس و تکرار در آن ها غلبه دارد. مولانای بعد از مصاحبت با شمس چیزی دیگر است. او در این دوره از زندگیِ خود که نیمۀ کوچک تر عمر او را شامل می شود شب و روز در کار آفرینش بود. عمر معنویِ مولانا همین دوران است؛ دورانی غرق در نور و برکت و زایندگی و پرکاری، و اینک مولانا را داریم که به یک دست دیوان کبیر و به دست دیگر مثنوی شریف بر چکاد ستیغ عرفان ایستاده و در روبه روی او شمس تبریز را با آن شخصیت فرهمند و پرمهابت که چهرۀ جادوییِ او در آیینۀ مقالات منعکس است.
ما از مولانای پیش از مصاحبت با شمس چیز زیادی نمی دانیم. تنها اثری از آن دوران که به دست ما رسیده مجالس سبعه یعنی مقالاتِ منبریِ مولاناست که با همۀ دست کاری هایی که بعدها در آن صورت گرفته آیینۀ صادقی است که چهرۀ مولانای واعظ را می توان در آن دید. این مقاله ها حاکی از تواناییِ مولانا در سخن پردازی است و به سبک مرسوم زمان رنگ لفاظی و سجع و جناس و تکرار در آن ها غلبه دارد. مولانای بعد از مصاحبت با شمس چیزی دیگر است. او در این دوره از زندگیِ خود که نیمۀ کوچک تر عمر او را شامل می شود شب و روز در کار آفرینش بود. عمر معنویِ مولانا همین دوران است؛ دورانی غرق در نور و برکت و زایندگی و پرکاری، و اینک مولانا را داریم که به یک دست دیوان کبیر و به دست دیگر مثنوی شریف بر چکاد ستیغ عرفان ایستاده و در روبه روی او شمس تبریز را با آن شخصیت فرهمند و پرمهابت که چهرۀ جادوییِ او در آیینۀ مقالات منعکس است.
محمدعلی موحد متولد خردادماه 1302 در تبریز است. او تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس تدیّن تبریز به اتمام رساند و دیپلم ادبی خود را در همان شهر دریافت کرد. پس از اتمام تحصیل به استخدام شرکت نفت آبادان درآمد و سردربیر روزنامۀ شرکت نفت شد. او در همان سالها به تهران انتقالی گرفت و برای ادامۀ تحصیل وارد دانشگاه تهران شد. موحد دکترای خود را در رشتۀ حقوق خصوصی دریافت کرد و برای تحصیل در رشتۀ حقوق بینالملل به انگلستان رفت، پس از آشنایی با ایرانشناسانی چون ولادیمیر مینورسکی، لاکهارت و ... به پژوهش بر روی نسخ خطی موجود در موزۀ بریتانیا پرداخت. علاقۀ موحد به تحقیق و پژوهش موجب شد هم در سالهای خدمت در شرکت نفت و هم پس از بازنشستگی هرگز مطالعه، تحقیق و تألیف را رها نکرده و حاصل پژوهشهای او بیش از بیستوپنج کتاب در حوزههای مختلف عرفان، ادب، تاریخ و حقوق است.