خواب آشفتۀ نفت
از قرارداد دارسی تا سقوط رضاشاه
درباره کتاب
آن روز که مظفرالدین شاه امضای خود را پای قرارنامچه ای نهاد که امتیاز بهره برداری از نفت سرتاسر ایران را ــــــ به استثنای پنج ایالت شمالیِ هم مرز با روسیه ــــــ به آن استرالیایی انگلیسی تبار، ویلیام ناکْس دارسی، اعطا می کرد، نه او می دانست چه می کند و نه آن ماجراجوی گمنام می دانست که کلید چه گنج روانی را به دست آورده است.
ــــــــــــ ص ۲۷
آنگاه که امتیازنامه امضا شد و شرایط و مقررات آن از پرده برافتاد مادۀ ششم آن بیش از هر چیز دیگر مایۀ خشم و غضب روسیه گردید زیرا که آن دولت خود در نظر داشت چنین خط لوله ای را احداث کند و طرح آن در اوت ۱۹۰۱ (مرداد 1280) به تصویب نیکولای دوم تزار روسیه رسیده بود و تزار از آن به عنوان طرحی که قرار است «موجب افزایشِ نفوذ ما در ایران و سواحل اقیانوس هند گردد» یاد کرده بود.
اگر مادۀ ششم قرارداد دارسی در آن زمان مایۀ آشفتگی روسیه میگردید همین ماده بعدها آمریکاییها را نیز که در پی تحصیل امتیاز نفت شمال ایران بودند ولی راه را برای صادرات آن بسته می یافتند ناراحت میکرد.
ــــــــــــ ص 58
آن روز که مظفرالدین شاه امضای خود را پای قرارنامچه ای نهاد که امتیاز بهره برداری از نفت سرتاسر ایران را ــــــ به استثنای پنج ایالت شمالیِ هم مرز با روسیه ــــــ به آن استرالیایی انگلیسی تبار، ویلیام ناکْس دارسی، اعطا می کرد، نه او می دانست چه می کند و نه آن ماجراجوی گمنام می دانست که کلید چه گنج روانی را به دست آورده است.
ــــــــــــ ص ۲۷
آنگاه که امتیازنامه امضا شد و شرایط و مقررات آن از پرده برافتاد مادۀ ششم آن بیش از هر چیز دیگر مایۀ خشم و غضب روسیه گردید زیرا که آن دولت خود در نظر داشت چنین خط لوله ای را احداث کند و طرح آن در اوت ۱۹۰۱ (مرداد 1280) به تصویب نیکولای دوم تزار روسیه رسیده بود و تزار از آن به عنوان طرحی که قرار است «موجب افزایشِ نفوذ ما در ایران و سواحل اقیانوس هند گردد» یاد کرده بود.
اگر مادۀ ششم قرارداد دارسی در آن زمان مایۀ آشفتگی روسیه میگردید همین ماده بعدها آمریکاییها را نیز که در پی تحصیل امتیاز نفت شمال ایران بودند ولی راه را برای صادرات آن بسته می یافتند ناراحت میکرد.
ــــــــــــ ص 58
محمدعلی موحد متولد خردادماه 1302 در تبریز است. او تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس تدیّن تبریز به اتمام رساند و دیپلم ادبی خود را در همان شهر دریافت کرد. پس از اتمام تحصیل به استخدام شرکت نفت آبادان درآمد و سردربیر روزنامۀ شرکت نفت شد. او در همان سالها به تهران انتقالی گرفت و برای ادامۀ تحصیل وارد دانشگاه تهران شد. موحد دکترای خود را در رشتۀ حقوق خصوصی دریافت کرد و برای تحصیل در رشتۀ حقوق بینالملل به انگلستان رفت، پس از آشنایی با ایرانشناسانی چون ولادیمیر مینورسکی، لاکهارت و ... به پژوهش بر روی نسخ خطی موجود در موزۀ بریتانیا پرداخت. علاقۀ موحد به تحقیق و پژوهش موجب شد هم در سالهای خدمت در شرکت نفت و هم پس از بازنشستگی هرگز مطالعه، تحقیق و تألیف را رها نکرده و حاصل پژوهشهای او بیش از بیستوپنج کتاب در حوزههای مختلف عرفان، ادب، تاریخ و حقوق است.