| محمد زهرایی |

| ناشر | ویراستار |

محمد زهرایی متولد 1328 در روستای فاروجِ استان خراسان شمالی بود. او فعالیت در حوزۀ نشر را با انتشارات گوتنبرگ آغاز کرد و پس از آن به انتشارات فرانکلین پیوست. در دهۀ 50 به کمک چند ناشر دیگر انتشارات نیل را تأسیس و در آن با مترجمان و نویسندگان برجسته‌ای چون محمد قاضی، به‌آذین، شاملو و دیگران همکاری کرد. همچنین تأسیس انتشارات چشم و چراغ در سال 67 نقطۀ عطفی در فعالیت فرهنگی او به حساب می‌آمد. پس از انقلاب 57 به دلیل گرایش‌های سیاسی‌اش مدتی به زندان افتاد و تا سال‌ها اجازۀ فعالیت نداشت، تا اینکه در اوایل دهۀ 70 مجوز نشر کارنامه را به نام همسرش دریافت کرد و زمینه‌ساز تحولی در استانداردهای تولید کتاب شد. زهرایی متعلق به نسلی از ناشران بود که همگام با تحولات اجتماعی و فرهنگی دهه‌های 40 و 50، صنعت چاپ و نشر را متحول کردند تا پاسخگوی نیازهای جامعه باشند.تلاش این ناشران نه‌فقط محتوا، بلکه فرم و جنبه‌های فیزیکی کتاب را نیز دربرمی‌گرفت. حضور مؤثر زهرایی همچنین منجر به شکل‌گیری مؤسسۀ «پکا» جهت پخش و توسعۀ کتاب در کشور شد. علاوه‌براین مدیریت کتابفروشی شهرکتاب شعبۀ نیاوران را نیز برعهده داشت و در زمان حیات خود از هیچ تلاشی در راستای پیشرفت حوزۀ نشر دریغ نکرد. محمد زهرایی در سن شصت‌وچهارسالگی بر اثر سکتۀ قلبی درگذشت.